احتمالاً شما هم با مشکل درمان ریشه دندان و یا با عصب کشی مواجه شدهاید. اگر این مشکل را تجربه کردید، متوجه هستید که این دو یک مفهوم را نداشته و با همدیگر یک سری تفاوتهایی دارند.
درمان ریشه دندان و درمان عصب کشی دو اصطلاح رایج در علم دندانپزشکی هستند که هر کدام برای یک سری از مشکلات دندان به کار میروند. در واقع متخصص دندانپزشک است که تشخیص میدهد کدام مشکل برای درمان بیماری شما باید استفاده شود.
چرا این دو اصطلاح با هم اشتباه گرفته میشوند؟
دو اصطلاح درمان ریشه دندان و عصب کشی با وجود اینکه یک سری تفاوتهای کاملاً بارزی با همدیگر دارند، اما شباهتهایی هم با هم دارند. همین موضوع باعث شده که در برخی موارد این دو اصطلاح را با همدیگر اشتباه بگیرند.
شباهتهایی که این دو روش درمانی دارند، به خاطر هدف درمانی آنها است. در واقع این دو روش یک هدف درمانی دارند که آن درمان عفونت داخل دندان و حفظ کردن ساختار دندان است.
از طرف دیگر، اصطلاح عصب کشی قدیمیتر و رایجتر از اصطلاح درمان ریشه دندان است، یعنی در طی سالهای اخیر، برای ریشه دندان هم همین اصطلاح را مردم عادی استفاده میکنند.

درمان ریشه دندان چیست؟
درمان ریشه دندان که نام دیگر آن روت کانال تراپی است، یکی از روشهای رایج در علم دندانپزشک میباشد. این روش برای درمان عفونتهای داخل دندان و پوسیدگیهای عمیق به کار میرود.
در این روش، دندانپزشک بافت عفونی شدهای که در داخل دندان وجود دارد را به طور کامل تخلیه میکند. بعد از تخلیه، کانالهای ریشه را کاملاً تمیز و ضدعفونی میکند.
در مرحله بعدی کانالهای ریشه را با یک سری مواد مخصوصی پر میکند. دلیل این کار مانع از وارد شدن باکتریها به داخل دندان است که بعدها التهابات لثه، عفونت لثه یا مشکلاتی از این قبیل را به وجود نیاورد.
چه زمانی به درمان ریشه دندان نیاز داریم؟
وقتی که پوسیدگی دندان عمیق باشد، یعنی پوسیدگی به حدی پیشرفت کند که به پالپ برسد، در این موقع عفونت دندان رخ داده و لازم است که ریشه دندان درمان شود. زمانی که دندان میشکند، باعث میشود که باکتریها وارد قسمت شکسته شده و در آن محیط عفونت ایجاد میکنند.
برخی زمانها که به دندان ضربه شدیدی وارد میشود، باعث آسیب رساندن به پالت شده و درمان فوری ریشه دندان را نیاز دارد. در مواردی مشاهده شده که اطراف ریشه دندان آبسه ایجاد میشود که دلیل آن عفونت شدید در آن بخش است و نیاز به درمان فوری ریشه دندان دارد.
علائم نیاز به درمان ریشه
- زمانی که درد شدید و مداومی احساس کنید.
- در مواقعی که دندان شما هنگام خوردن غذاهای گرم و سرد و یا نوشیدنیهای گرم و سرد حساسیت نشان میدهد.
- آن زمانهایی که دندانهای شما تغییر رنگ داده، تیره یا خاکستری شده نیاز به درمان ریشه دندان است.
- بیمارانی که تورم لثه دارند، یعنی موقعی که لثههای اطراف دندان قرمز شدند و تورم یافتهاند،ـ
- بعضی زمانها بوی بدی که از دهان میاد میتواند ناشی از همین مشکل درمان ریشه دندان باشد.
- عفونت ریشه دندان در مواقعی هم میتواند باعث لقی و یا افتادن دندان شود.
مراحل درمان ریشه دندان
برای درمان ریشه دندان مراحلی توسط پزشک متخصص طی میشود. هر کدام از این مراحل به نوبه خودشان اهمیت دارند و باید با دقت بیشتری روی آنها کار شود.
- ابتدا بیمار برای بیحسی موضعی آماده میشود، یعنی دندان و اطراف آن را با بیحسی موضعی آماده میکنند تا بیمار در حین کار هیچ دردی حس نکند.
- سپس نوبت به مرحله باز کردن تاج دندان است. در این مرحله دندانپزشک در قسمت تاج دندان سوراخی ایجاد میکند تا از طریق آن سوراخ بتواند به پالپ لثه دسترسی پیدا کند.
- وقتی ابزار که به پالپ لثه رسید، آن قسمت از پالپ که عفونی شده را از طریق همان سوراخ از کانالهای ریشه برمیدارد.
- کانالهای ریشه را تمیز کرده و با دقت آنها را شکل میدهد.
- مرحله بعدی نوبت به پر کردن کانالهای ریشه است که در این مواقع کانالهای ریشه را با ماده مخصوصی پر میکنند تا از ورود باکتری به داخل آن جلوگیری کنند.
- حال که تمامی مراحل تکمیل شد، برای محافظت کردن از ریشه دندانی که درمان شده، روی آن روکش قرار میدهند.
مزایای درمان ریشه دندان
- درمان ریشه دندان باعث میشود که دندانها شکل طبیعی خودشان را حفظ کنند و از نظر زیبایی و عملکرد بهترین حالت را داشته باشند.
- وقتی که ریشه دندان عفونی شود، میتواند به استخوان فک و قسمتهای دیگر دهان هم آسیب برساند، اما درمان ریشه دندان از گسترش عفونت جلوگیری میکند و مانع از بروز عوارض جدیتر خواهد شد.
- یکی از شایعترین علائم عفونت ریشه دندان، دردی است که فرد تجربه میکند که با درمان ریشه میتوان این درد را کاملاً کنترل کرد.
- بعد از آنکه ریشه دندان درمان شد، برای ترمیم آن، دندان را پر میکنند یا روی آن روکش مناسبی قرار میدهند که این امر باعث ایجاد وضعیت ظاهری بهتر دندان میشود.
- از نظر اقتصادی، درمان ریشه دندان هزینه کمتری از کشیدن دندان دارد و یک جایگزین مناسب برای بریج یا ایمپلنت است.
- درمان ریشه دندان نهایتاً در یک یا دو جلسه انجام میگیرد و نیاز به جراحیهای پیچیدهای ندارد و سرعت عمل کار هم در این روش بالاتر است.
- در روش درمان ریشه دندان، شما میتوانید دندانهای طبیعی خودتان را تا سالیان سال داشته باشید.
عوارض درمان ریشه دندان
- برخی اوقات بعد از درمان ریشه دندان در محل درمان شده، شما درد احساس میکنید. دردی که به وجود آمده به وسیله مسکنها قابل کنترل است.
- در ناحیه ای که ریشه دندان درمان شده، ممکن است تورم لثه و یا گونه مشاهده شود که این یک امر کاملاً طبیعی است.
- برخی اوقات باکتریها بعد از درمان در قسمت کانالهای ریشه باقی میمانند و ممکن است که در آن عفونت ایجاد کنند. علائم این عفونت شامل تب، درد شدید، تورم و چرک است.
- در مواردی که دندان ضعیف شده، ممکن است که در حین درمان و یا بعد از آن دندان فرد دچار شکستگی شود.
- گاهی اوقات ابزارهای دندانپزشکی که برای درمان ریشه استفاده میشود، ممکن است که به دندانهای مجاور آسیب برساند.
- رنگ دندانهایی که ریشههای آنها درمان شده ممکن است به مرور زمان تغییر کند. گاهاً و در موارد نادر مشاهده شده که ابزارهای دندانپزشکی در داخل کانال ریشه میشکنند.
عصب کشی چیست؟
عصب کشی یک روش درمانی است که برای درمان عفونتهای موجود در بخش پالپ لثه انجام میگیرد. فرآیند عصب کشی در طی سالهای اخیر رواج بسیاری داشته است.
چه زمانی نیاز به عصب کشی است؟
برای درمان پالپ لثه و یا عصب عفونی و یا آسیب دیده دندان از عصب کشی استفاده میشود. پالپ لثه، بافت نرمی است که در مرکز دندان قرار گرفته و رگهای خونی و اعصاب زیادی دارد. زمانی که پالپ دچار عفونت شده و یا آسیب میبیند، درد شدیدی به وجود میآید که گاهاً به وسیله مسکنها هم تسکین نمییابد.
علل نیاز به عصب کشی
- وقتی پوسیدگی دندان عمیق شود، این پوسیدگی به پالپ لثه رسیده و باعث ایجاد عفونت در آن میشود. در این صورت است که نیاز به عصب کشی پیدا خواهید کرد.
- آن دسته از دندانهایی که شکسته شدهاند، ممکن است به پالپ لثه آسیب برسانند.
- تروما در واقع همان ضربات شدیدی هستند که به دندان وارد میشوند. این ضربات هم میتوانند باعث عفونت و یا التهاب پالپ شوند.
- وقتی شما درمانهای دندانپزشکی بر روی یک دندان را تکرار میکنید، میتواند باعث بروز آسیب در پالپ شود.
- اگر عفونت دندان از طریق کانالهای ریشه عبور کرده و به پالپ لثه برسد، میتواند آن را هم عفونی کند.
اهمیت انجام عصب کشی
- شما زمانی به عصب کشی نیاز پیدا میکنید که بخواهید دندان خودتان را حفظ کرده و مانع از کشیدن آن شوید.
- در عصب کشی، پالپ عفونی دندان برداشته میشود و بدین طریق میتوان درد دندان را به طور کامل برطرف کرد.
- اگر عفونت دندان درمان نشود، این عفونت به استخوان فک و دندانهای مجاور هم میرسد، بنابراین عصب کشی میتواند مانع از گسترش عفونت شود.
مراحل انجام عصب کشی:
- مراحل عصب کشی تقریبا مشابه با مراحل درمان ریشه دندان است. در واقع عصب کشی جزئی از مراحل درمان ریشه دندان است.
- در آخرین مرحله عصب دندانها را از بین میبرند. در واقع دندانها از طریق روزنه باز شده و با کمک ابزارهای خاصی باز میشود.
- اعصاب دندان را از بین میبرند و با مواد مخصوصی آن را پر میکنند. از بین رفتن اعصاب دندان باعث میشود که دیگر دردی حس نکنید.
نتیجه گیری
درمان ریشه دندان و عصب کشی دندان دو اصطلاح رایج در علم دندانپزشکی هستند که برای درمان عفونت دندان و حفظ دندانهای طبیعی این کار را انجام میدهند.
کسانی که به دندانپزشک مراجعه میکنند، بنا به شرایط و وضعیت دندان و تشخیص پزشک یکی از روشهای درمانی ریشه دندان و یا عصب کشی برای آنها انتخاب میشود. این روشهای درمانی بسیار موفق هستند و میتوانند عمر دندانهای شما را بیشتر کنند.
